Print this page

Zwijndrecht - actualiteit

Milieuraad Zwijndrecht
René Maes en Hilde Heyrman zetelen voor Natuurpunt WAL in de milieuraad van Zwijndrecht.



Bescherm de Zwaluw in Zwijndrecht!
(april 2010)
Zwaluwen zijn van oudsher het symbool van voorspoeden geluk; maar jaarlijks gaat het aantal zwaluwen sterk achteruit. In vergelijking met enkele tientallen jarengeleden, is in Vlaanderen de populatie bij de huiszwaluw met 75% achteruit gegaan en bij de boerenzwaluw zelfs met 90%...

Er zijn in Vlaanderen verschillende zwaluwen: huiszwaluw, boerenzwaluw, gierzwaluw en de oeverzwaluw. De eerste drie broeden in Zwijndrecht.

BoerenzwaluwDe huiszwaluw heeft een witte onderzijde en een glanzend zwarte bovenzijde met een witte onderrug. Hij bouwt zijn nest aan de buitenzijde van huizen (surrogaat voor een rotswand). De boerenzwaluw nestelt in veestallen (surrogaatgrot) en is een echte luchtacrobaat! Met zijn diep gevorkte staart, de paarsblauw blinkende rugzijde en rode keel is hij een lust voor het oog! De gierzwaluw is als soort niet verwant aan de zwaluwen maar wel aan kolibries! Eten, drinken, slapen en paren gebeurt vliegend en landen doet hij enkel om te nestelen! Je kent hem zeker als de zwaluw met het sikkelvormig silhouet die ’s zomers al ‘gierend’ boven dorp en stad vliegt.

De achteruitgang van deze frivole vogels heeft verschillende oorzaken. Ze staan bloot aan vele gevaren op hun zuiderse trektocht naar Afrika. Honger, dorst, jacht en verlies aan leefgebieden ten zuiden van de Sahara zorgen ervoor dat vele zwaluwen het volgende jaar niet naar ons terugkeren. Maar ook bij ons heeft de zwaluw te kampen met problemen. Het belangrijkste probleem is het tekort aan huisvesting. Vele boerderijen verdwijnen of worden hygiënischer, grootschaliger en daardoor ‘oninneembare’ vestingen. Door verhardingenen renovaties verdwijnen ook jaarlijks tientallen nesten niettegenstaande zwaluwen beschermd zijn. Sommige mensen vinden zwaluwen te lawaaierig of te vuil. Pesticiden zijn nefast voor zwaluwen die dagelijks wel 9000 insecten eten.

Met kleine inspanningen kunnen we het tij keren: stop of verminder het gebruik van pesticiden, zorg voor modderplekjes (nestbouw), voorzie een invliegopening in stallen voor de boerenzwaluw (vanaf eind maart), verwijder nooit een oud nest want nesten worden vaak vele jaren na elkaar gebruikt, laat spleten en kieren in dakranden en onder dakpannen open voor de gierzwaluw en biedt zwaluwen kunstnesten aan.

Kunstnesten voor zwaluwen zijn gemaakt van duurzame materialen en bootsen zo natuurgetrouw mogelijk een echt nest na. Voor de boerenzwaluw is dat een halfcirkelvormig kommetje dat met behulp van een bevestigingsplaat op de muur nabij het plafond kan geschroefd worden. Voor de huiszwaluw is er een bolvormig nest dat aan de buitengevel wordt bevestigd. Om overlast van uitwerpselen te voorkomen, kan een“mestplankje” geplaatst worden op 50 cm onder de nesten.

Voor alle informatie over Zwaluwbescherming kan je terecht bij Koen Maes.


Orchideeën in Zwijndrecht: hoe lang nog?

Bijenorchis
Veel mensen kijken raar op als je het over natuur in Zwijndrecht hebt, maar aan of
net over de gemeentegrens komen nog heel wat interessante planten en dieren voor op de opgespoten zandgronden. Daar kon de natuur zich op veel plaatsen jarenlang ontwikkelen. Dat er 6 soorten orchideeën in Zwijndrecht voorkomen is voor velen helemaal een verrassing. Maar de toekomst ziet er niet zo schitterend uit voor deze zeldzame planten!

Moeraswespen- orchis
De meeste soorten komen of kwamen voor in het Vlietbos. Bosorchis en Keverorchis groeien er gelukkig nog met tientallen exemplaren, maar het waren er vroeger honderden. Boosdoener zijn het steeds verder dichtgroeien van open plekken en het ouder en droger worden van het bos. Bovendien dreigt de belangrijkste groeiplaats binnenkort op de schop te gaan voor de parallelweg van de Oosterweelverbinding. Beide orchideeën staan ook hier en daar aan de Burchtse Weel.

Tot de jaren ‘90 kwam ook de zeer zeldzame Moeraswespenorchis (foto) op verschillende plaatsen voor in het Vlietbos. Maar zoals de naam al aangeeft, staat die nog liever dan de twee vorige soorten op vochtige plaatsen. De juiste omstandigheden vindt de Moeraswespenorchis nu in een tijdelijk natuurgebied in het Zwijndrechtse havengebied. Meer dan 600 groeiden er in 2013 ! Maar ook hier dreigt teloorgang wanneer het gebied binnen enkele jaren volgebouwd wordt met industrie. Gelukkig zijn er andere permanente natuurgebieden over de gemeentegrens waar de soort wél terecht kan.

De Bijenorchis (foto) is een andere prachtige orchidee. Met honderden kwamen ze tot 2013 voor op de Scheldedijk en een naastliggende leidingenstrook in het havengebied. Grootschalige grondwerken, natuurlijk niet te vermijden op dit soort gronden, deden die populatie sterk slinken. Omdat deze soort wel vaker op verstoorde grond staat, hebben we toch goede hoop dat de populatie hier kan herstellen. Vroeger stonden er ook enkele exemplaren aan de Burchtse Weel.

Een grote verrassing was begin de jaren 90 de dubbele vondst van Hondskruid in het Vlietbos en aan een Scheldedijk. Van deze soort duiken jaarlijks maar enkele exemplaren op in Vlaanderen. Maar omdat hij dit jaar ook wat verder in het havengebied opdook, valt Zwijndrecht misschien ook nog eens deze eer te beurt.

De laatste soort is de Brede Wespenorchis, de enige vrij algemene orchidee in Vlaanderen. Je ziet ze o.a. in het Neuzenbergbos, de Burchtse Weel, het Vlietbos, Vredesbos, aan de forten en hier en daar in wat wildere tuinen.

(tekst Kris Peeters; foto’s Johan Baetens)


Burcht floreert met nieuw buurtpark “den Bekaf”

Twee bevlogen buurtbewoners, een braakliggende lap grond en groen licht van schepen van openbare werken Bruno Byl (CD&V), meer is er niet nodig om het eerste echte binnenpark van Burcht uit de grond te stampen.

Initiatiefnemers Pol De Smit en Wim Huybrechts zagen enkele pijnpunten in hun omgeving en besloten begin dit jaar daar zelf iets aan te doen. Pol: “Ik werk voor Woonhaven Linkeroever en steeds vaker zie ik kinderen met een zakje chips als ‘ontbijt’ naar school gaan. Daarnaast zien wij de verstedelijking mensen uit elkaar drijven. Met dit park willen we opnieuw meer ruimte creëren voor groen en voor elkaar. Zo is het oorspronkelijke idee van een eetbare tuin met appelbomen en bessenstruiken ontstaan.”

Nadat het idee een tijdje rijpte, stootten ze op dit terrein in de Pastoor Coplaan en is de bal aan het rollen gegaan. Op een ochtend begin mei staken een vijftal vrijwilligers de eerste spade in de grond. “Dat mensen wel degelijk snakken naar natuur en groene ruimte in hun buurt, blijkt uit het enthousiasme waarmee onze actie hier werd onthaald. In de namiddag stonden we plots met z’n dertienen kruiwagens te versjouwen en grond om te spitten. We waren zeer aangenaam verrast.

Pol: “Met het park willen we weer meer leven in de buurt, planten en bomen zien, voelen en ruiken groeien en bloeien. We zijn benieuwd naar welk effect dat heeft op mensen. Het park moet een plek zijn waar mensen kunnen verpozen in ’t groen, waar we weer kunnen ont-moeten, een praatje maken, we de buren weer leren kennen. Dat laatste zijn we de voorbije decennia kwijt geraakt, mensen herkennen elkaar niet meer op straat of hebben geen tijd meer om van gedachten te wisselen. Die samenhang in een wijk, dat willen we terug.”

De buurt reageert alvast zeer positief. Thierry Mees woont in de Idsteinlaan en ziet het park als een welkome uitbreiding van zijn kleine tuintje: “Het park ligt in een doodlopende straat dus ik kan er in rust een wandeling maken. Verder kan ik een babbeltje met de mensen doen en misschien wel iets opsteken van de planten die er staan die ik (nog) niet ken en van de mensen die ik er tegen kom. Ik ben heel blij met het initiatief.”

Voor de aanleg van het park kan er naast spontane werkkrachten ook gerekend worden op Willy die op de hoek woont en grondwater voor de planten levert. Andere buurtbewoners komen een stekje van hun frambozenstruik, grondbedekkers of andere planten aanbieden. “Onmisbare details die er voor zorgen dat dit project zal slagen” aldus Pol.

Pol: “Omdat het park naast een school ligt, willen we er verder ook iets educatiefs van maken. Op een speelse manier uiteraard. Bepaalde bomen en struiken zullen naambordjes krijgen, er komt een geurtuin, een bijenhotel en op termijn een kippenhok.

Gezien het park op bouwgrond ligt, heeft het voorlopig een tijdelijke status. “Wij hopen natuurlijk dat we er zo lang mogelijk van mogen genieten” aldus Pol. En ‘we’ dat zijn wij allemaal, dus kom zeker eens een frisse neus halen in park Bekaf, vlak naast Pastoor Coplaan nr. 178.

Wie wil meewerken in de tuin kan steeds terecht bij Wim Huybrechts: 0486 74 05 51 wimhuybrechts3@hotmail.com of Pol De Smit 0476 95 13 69  (tekst en foto’s: Fien Hiel)



Grootoorvleermuizen in de kerk van Burcht
In deze pdf lees je meer over de grootoorvleermuizen in de kerk van Burcht.
(Bericht geplaatst op 5/01/2016)